Hierarchia wartości godziwej

Zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny

Wartość godziwa to cena, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych (tj. cena wyjścia) bez względu na to, czy cena ta jest bezpośrednio obserwowalna lub oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny.

W zależności od kategorii klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych do danego poziomu hierarchii, stosuje się przy tym różnorodne metody ustalania ich wartości godziwej.

Poziom 1: Ceny kwotowane na aktywnych rynkach

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio w oparciu o ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej kategorii Grupa Kapitałowa klasyfikuje instrumenty finansowe i kapitałowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz dostępne do sprzedaży, dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest w oparciu o wartość rynkową, będącą ceną kupna:

  • dłużne papiery wartościowe wyceniane do fixingu z platformy Bondspot lub serwisów informacyjnych Bloomberg oraz Reuters,
  • dłużne i kapitałowe papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, w tym w portfelu Domu Maklerskiego,
  • instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym.

Poziom 2: techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których wszystkie znaczące dane wejściowe są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośrednio (bazujące na cenach). Do tej kategorii Grupa Kapitałowa klasyfikuje instrumenty finansowe dla których brak jest aktywnego rynku:

Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwejMetoda (technika) wycenyObserwowalne dane wejściowe
Pochodne instrumenty finansowe – CIRS, IRS, FRAModel zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności.Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji FRA, IRS, basis swap.
Pochodne instrumenty finansowe – opcje walutowe, opcje na stopę procentową, egzotyczne opcje Equity, transakcje FX forward, FX swapModel wyceny dla danego typu opcji walutowej. Model zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności dla transakcji FX forward, FX swap. Ceny egzotycznych opcji equity wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane z rynku (ceny rynkowe).Krzywe rentowności budowane w oparciu o stawki rynku pieniężnego, rynkowe stawki punktów swapowych, płaszczyzny zmienności dla określonych par walutowych, walutowe kursy fixingowe NBP. W celu wyceny egzotycznych opcji equity wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane są ceny rynkowe tych opcji.
Bony pieniężne NBPMetoda krzywej rentownościKrzywe rentowności zbudowane w oparciu o dane rynku pieniężnego oraz rynku transakcji OIS.
Obligacje komunalne walutowePrzyjęty model wycenyStawki rynkowe, dane rynkowe: rynku pieniężnego, rynku transakcji IRS, rynku transakcji CDS, zmienność rynku opcji stopy procentowej.
Obligacje komunalne PLNModel krzywej rentowności oraz marży ryzykaKrzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji IRS.
Obligacje korporacyjneModel krzywej rentowności oraz marży ryzykaKrzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji IRS.
Transakcje commodity swapModel krzywej cen towarowychKrzywe cen towarowych, krzywe rentowności budowane w oparciu o stawki rynku pieniężnego, rynkowe stawki punktów swapowych
    

Poziom 3: Pozostałe techniki wyceny

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne). Do tej kategorii Grupa Kapitałowa zaklasyfikowała instrumenty finansowe, które są wyceniane według wewnętrznych modeli wyceny:

Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwejMetoda (technika) wycenyCzynnik nieobserwowalny
Tytuły uczestnictwa w instytucji wspólnego inwestowania - FunduszuMetoda wartości netto aktywów Funduszu (NAV - Net Asset Value) tj. wartość godziwa projektów inwestycyjnych (spółek) wchodzących w skład Funduszu, które podlegają co pół roku przeglądom lub badaniom przez biegłego rewidenta.Wartość aktywów netto Funduszu
Akcje Visa Inc. serii C uprzywilejowaneOszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem dyskonta biorącego pod uwagę ograniczoną płynność akcji serii C oraz warunki zamiany akcji serii C na akcje zwykłe.Dyskonto uwzględniające ograniczoną płynność akcji serii C oraz warunki zamiany akcji serii C na akcje zwykłe
Obligacje korporacyjneModel krzywej rentowności oraz marż ryzyka. Krzywa rentowności zbudowana jest w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego oraz rynku transakcji IRS.Spread kredytowy (marże kredytowe wyznaczane w oparciu o marże pierwotne zmodyfikowane przez kwotowania indeksów kredytowych przypisanych do emitentów na podstawie ich ratingów oraz sektorów działalności)
  

Informacje finansowe

AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ NA 31.12.2017NotaWartość bilansowaPoziom 1Poziom 2Poziom 3
   Ceny kwotowane na aktywnych rynkachTechniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowychPozostałe techniki wyceny
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu z wyłączeniem instrumentów pochodnych214314292-
Dłużne papiery wartościowe 405405--
Udziały i akcje w innych jednostkach 1919--
Certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji oraz prawa poboru 77--
Pochodne instrumenty finansowe222 59812 597-
Instrumenty zabezpieczające 887-887-
Instrumenty o charakterze handlowym 1 71111 710-
Instrumenty finansowe przy początkowym ujęciu wyznaczone jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat248 1573 7754 382-
Dłużne papiery wartościowe 6 6882 3064 382-
Jednostki uczestnictwa 1 4691 469--
Inwestycyjne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży2643 65134 2367 2492 166
Dłużne papiery wartościowe 43 19234 1527 2491 791
Kapitałowe papiery wartościowe 20380-123
Jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz tytuły uczestnictwa w instytucji wspólnego inwestowania 2564-252
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej razem 54 83738 44114 2302 166
Pochodne instrumenty finansowe222 740-2 740-
Instrumenty zabezpieczające 204-204-
Instrumenty o charakterze handlowym 2 536-2 536-
      
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej razem 2 740-2 740-

INSTRUMENTY FINANSOWE PRZY POCZĄTKOWYM UJĘCIU WYZNACZONE
JAKO WYCENIANE DO WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT NA 31.12.2017
Wartość bilansowaPoziom 1Poziom 2Poziom 3
Dłużne papiery wartościowe6 6882 3064 382-
bony pieniężne NBP4 199-4 199-
obligacje skarbowe PLN1 4131 413--
obligacje skarbowe walutowe893893--
obligacje komunalne PLN106-106-
obligacje komunalne walutowe77-77-
Jednostki uczestnictwa w UFK (ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe) związane
z produktami ubezpieczeniowymi należącymi do grupy produktów inwestycyjnych
gdzie ryzyko ponosi ubezpieczający
1 4691 469--
RAZEM8 1573 7754 382-
 

INWESTYCYJNE PAPIERY WARTOŚCIOWE DOSTĘPNE DO SPRZEDAŻY NA 31.12.2017Wartość bilansowaPoziom 1Poziom 2Poziom 3
Dłużne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży43 19234 1527 2491 791
obligacje skarbowe PLN33 50233 502--
obligacje skarbowe walutowe238-238-
obligacje komunalne PLN4 928-4 928-
obligacje korporacyjne PLN4 0453212 0831 641
obligacje korporacyjne walutowe479329-150
Kapitałowe papiery wartościowe20380-123
Jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz tytuły uczestnictwa
w instytucji wspólnego inwestowania
2564-252
RAZEM43 65134 2367 2492 166

AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ NA 31.12.2016NotaWartość bilansowaPoziom 1Poziom 2Poziom 3
   Ceny kwotowane na aktywnych rynkachTechniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowychPozostałe techniki wyceny
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu z wyłączeniem instrumentów pochodnych21326326--
Dłużne papiery wartościowe 312312--
Udziały i akcje w innych jednostkach 1111--
Certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji oraz prawa poboru 33--
Pochodne instrumenty finansowe222 90132 898-
Instrumenty zabezpieczające 382-382-
Instrumenty o charakterze handlowym 2 51932 516-
Instrumenty finansowe przy początkowym ujęciu wyznaczone jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat2413 9374 6209 317-
Dłużne papiery wartościowe 12 2042 8879 317-
Jednostki uczestnictwa 1 7331 733--
Inwestycyjne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży2636 64127 3455 9223 374
Dłużne papiery wartościowe 36 14227 2365 9222 984
Kapitałowe papiery wartościowe 18391-92
Jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz tytuły uczestnictwa w instytucji wspólnego inwestowania 31618-298
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej razem 53 80532 29418 1373 374
Pochodne instrumenty finansowe224 19814 197-
Instrumenty zabezpieczające 1 135-1 135-
Instrumenty o charakterze handlowym 3 06313 062-
      
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej razem 4 19814 197-

INSTRUMENTY FINANSOWE PRZY POCZĄTKOWYM UJĘCIU WYZNACZONE JAKO
WYCENIANE DO WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT NA 31.12.2016
Wartość bilansowaPoziom 1Poziom 2Poziom 3
Dłużne papiery wartościowe12 2042 8879 317-
bony pieniężne NBP9 079-9 079-
obligacje skarbowe PLN1 8121 812--
obligacje skarbowe walutowe1 0751 075--
obligacje komunalne PLN111-111-
obligacje komunalne walutowe127-127-
Jednostki uczestnictwa w UFK (ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe) związane z produktami
ubezpieczeniowymi należącymi do grupy produktów inwestycyjnych gdzie ryzyko ponosi ubezpieczający
1 7331 733--
RAZEM13 9374 6209 317-

INWESTYCYJNE PAPIERY WARTOŚCIOWE DOSTĘPNE DO SPRZEDAŻY NA 31.12.2016Wartość bilansowaPoziom 1Poziom 2Poziom 3
Dłużne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży36 14227 2365 9222 984
obligacje skarbowe PLN25 74425 744--
obligacje skarbowe walutowe678457221-
obligacje komunalne PLN4 552-4 552-
obligacje korporacyjne PLN4 5906921 1492 749
obligacje korporacyjne walutowe578343-235
Kapitałowe papiery wartościowe18391-92
Jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne
oraz tytuły uczestnictwa w instytucji wspólnego inwestowania
31618-298
RAZEM36 64127 3455 9223 374

WPŁYW PARAMETRÓW ESTYMOWANYCH NA WYCENĘ DO WARTOŚCI GODZIWEJ INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NA POZIOMIE 331.12.201731.12.2016
 Wartość godziwa wedługWartość godziwa według
 scenariusza pozytywnegoscenariusza negatywnegoscenariusza pozytywnegoscenariusza negatywnego
Inwestycyjne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży    
Tytuły uczestnictwa w instytucji wspólnego inwestowania1264239313283
Kapitałowe papiery wartościowe (akcje Visa Inc.)212910310070
Obligacje korporacyjne31 7991 7832 9922 977

1 Scenariusz zakładający odpowiednio wzrost/spadek wartości aktywów netto Funduszu o +/- 5%.
2 Scenariusz zakładający współczynnik z tytułu dyskonta na poziomie odpowiednio 0%/100%.
3 Scenariusz zakłada zmianę spreadu kredytowego o +/-10%.

 

UZGODNIENIE ZMIAN W OKRESIE WARTOŚCI GODZIWEJ INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NA POZIOMIE 331.12.201731.12.2016
Bilans otwarcia na początek okresu3 3743 635
Suma zysków lub strat40113
w wyniku finansowym(37)68
w innych dochodach całkowitych7745
Objęcia nowych emisji Funduszu5867
Objęcie akcji Visa Inc.-81
Sprzedaż akcji Visa Europe Limited-(337)
Pozostałe objęcia emisji i wykupy (w tym rozliczenia)(1 213)(185)
Obniżenie zaangażowania kapitałowego w Funduszu(93)-
Razem2 1663 374

W 2017 roku i w 2016 roku Grupa Kapitałowa nie dokonywała reklasyfikacji instrumentów finansowych do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej.